Napravljeni prvi koraci ka inkluzivnijoj psihosocijalnoj podršci LGBTI osobama u Mostaru

U okviru projekta „Regionalizacija LGBTI inkluzivne psihosocijalne podrške i pristupa uslugama mentalnog zdravlja u Bosni i Hercegovini“, finansiranog od strane Evropske unije, u Mostaru su u organizaciji Sarajevskog otvorenog centra 19. i 20. maja održana dva jednodnevna treninga na temu pružanja LGBTI inkluzivne psihosocijalne podrške i usluga mentalnog zdravlja. Na treninzima su učestovovali_e uposlenici_e Centra za psihološku podršku “Sensus“ i Centra za mentalno zdravlje (Dom zdravlja) Mostar.

Na temu ljudskih prava LGBTI osoba, LGBTI identiteta i diskriminacije i ravnopravnosti, govorio je Darko Pandurević iz Sarajevskog otvorenog centra. Tokom njegovog predavanja bilo je govora o pojedinim identitetskim odrednicama unutar LGBTI spektra i osnovnim izazovima bivanja lezbejkom, gej muškarcem, biseksualnom, trans ili interspolnom osobom, te izazovima u polju ljudskih prava i diskriminaciji u različitim društvenim sferama. Darko se dotakao i aktivizma u javnom prostoru i LGBTI pokreta u BiH.

Partner Sarajevskom otvorenom centru na projektu je Fondacija Krila nade iz Sarajeva, koja kroz svoj program zaštite mentalnog zdravlja teži poboljšanju socijalne uključenosti i jačanju žena, djece, mladih i drugih ugroženih grupa, promovisanjem i zaštitom ljudskih prava, mentalnog zdravlja i podrške u obrazovanju.

Psihologinje/Geštalt psihoterapeutkinje Zvjezdana Jakić i Marija Šarić, ujedno i direktorica Fondacije Krila nade, bile su u ulozi predavačica u drugom dijelu treninga, kada se govorilo o načinima pristupanja LGBTI osobama u pružanju psihološke podrške i savjetovanja, problemima i potrebama LGBTI osoba i članova porodice, te radu sa roditeljima.

Zaključci doneseni tokom ovog dijela predavanja su da LGBTI zajednica ima iste probleme kao društvo u cjelini, ali ima još dodatnih problema vezanih za seksualnu orijentaciju i rodni identitet, te da je psihičko nasilje najteže, jer ga nije lako dokazati i teško se s njim nositi/boriti.

Neke od smjernica za inkluzivnu psihosocijalnu podršku koje su dale Zvjezdana i Marija su:

  • raditi na praktičnom uključivanju LGBTI osoba u lični život i zajednicu
  • osvijestiti lične predrasude psihologa/psihoterapeuta
  • uključiti porodicu i prijatelje
  • jačati ulogu medija i obrazovnih institucija
  • povezivati se sa organizacijama koje pružaju podršku, aktivizam, umjetničke aktivnosti/performanse

Mateo Čovčić, vršnjački savjetnik i psiholog pri Sarajevskom otvorenom centru, podijelio je svoja iskustva o poteškoćama s kojima se LGBTI osobe suočavaju. Istakao je ulogu manjinskog stresa uvjetovanog socijalnim stresom, te govorio o razlozima zbog kojih se LGBTI osobe javljaju na vršnjačko savjetovanje.

Cilj projekta „Regionalizacija LGBTI inkluzivne psihosocijalne podrške i pristupa uslugama mentalnog zdravlja u Bosni i Hercegovini“ je stvoriti okruženje u kojem će LGBTI osobe biti ohrabrene i podržane u pristupu sistemima socijalne zaštite i mentalnog zdravlja koji pružaju inkluzivne i senzibilizirane usluge. Da bi se LGBTI osobama osigurao pristup takvoj podršci, potrebno je podići kapacitete ustanova za socijalnu zaštitu i mentalno zdravlje, te proširiti institucionalnu mrežu psihosocijalne podrške. Potrebno je ojačati kapacitete i organizacija civilnog društva koje se bave pružanjem ove vrste usluge, te obučiti njihovo osoblje o LGBTI temama.

Tokom godine planirano je održavanje sličnih treninga i u Zenici, Banja Luci i Tuzli.