Publikacija donosi rezultate istraživanja socio-ekonomskog položaja LGBTI osoba u Bosni i Hercegovini, s fokusom na obrazovanje, zapošljavanje, radna prava, finansijsku i stambenu situaciju te kvalitet života. Istraživanje je provedeno tokom 2026. godine, a obuhvatilo je 121 LGBTI osobu iz pet regija BiH i 1.000 ispitanika_ca iz opšte populacije. Dio nalaza upoređen je s istraživanjem Sarajevskog otvorenog centra iz 2020. godine.

Rezultati ukazuju na značajan raskorak između zakonom zagarantovanih prava i svakodnevnih iskustava LGBTI osoba. Uprkos relativno visokom nivou obrazovanja ispitanih, diskriminacija, nesigurni oblici zaposlenja i nedostatak institucionalne podrške i dalje predstavljaju ozbiljne prepreke njihovoj socio-ekonomskoj ravnopravnosti.

Čak 63,6% LGBTI ispitanika_ca smatra da je tržište rada u BiH nepristupačno LGBTI osobama, dok 67% nema povjerenja u institucije nadležne za zaštitu radnih prava. Negativna iskustva na radnom mjestu uključuju neprimjerene komentare, izolaciju, uznemiravanje i zastrašivanje. Istovremeno, stavovi opšte populacije pokazuju da su predrasude prema LGBTI osobama i dalje značajna prepreka njihovom ravnopravnom učešću na tržištu rada.

Istraživanje ukazuje i na izazove u obrazovanju, gdje su LGBTI teme nedovoljno zastupljene, a diskriminacija i nedostatak podrške mogu utjecati na nastavak školovanja. Finansijska i stambena nesigurnost dodatno otežavaju ostvarivanje samostalnosti i kvalitetnog života.

Publikacija donosi preporuke za unapređenje institucionalne zaštite, dosljednu primjenu antidiskriminacijskih propisa, razvoj inkluzivnih politika zapošljavanja i obrazovanja te jačanje podrške LGBTI osobama.

Nalazi predstavljaju važnu osnovu za kreiranje javnih politika i praksi koje će doprinijeti ravnopravnijem položaju LGBTI osoba u Bosni i Hercegovini. Zbog načina odabira LGBTI ispitanika_ca, rezultati se ne mogu statistički generalizovati na cjelokupnu LGBTI populaciju u BiH.

Autorica i priređivačica: Zlatiborka Popov-Momčinović

Urednik: Darko Pandurević

Publikaciju na BHS jezicima možete preuzeti ovdje

Publiakciju na engleskom jeziku možete preuzeti ovdje

Projekat „Work That Works for All: Empowering LGBTI People and Engaging Employers for Inclusive Labour Markets“, koji provodi Sarajevski otvoreni centar, podržan je kroz program „Working Safe: Socio-ekonomska inkluzija LGBTQI+ zajednice na Zapadnom Balkanu i u Turskoj“. Program provodi ERA – LGBTI Asocijacija za jednaka prava za Zapadni Balkan i Tursku, u partnerstvu s organizacijama Queer Montenegro, Tuzlanski otvoreni centar (Bosna i Hercegovina), Open Mind Spectrum Albania, Center for Social Group Development (Kosovo), Coalition Margins (Sjeverna Makedonija), Izađi (Srbija) i Kaos GL (Turska). Projekat finansira Evropska unija.

Ovaj materijal izrađen je uz podršku ERA-e i Evropske unije. Za njegov sadržaj isključivo je odgovoran Sarajevski otvoreni centar, kao organizacija koja provodi projekat, i on nužno ne odražava stavove ERA-e ni Evropske unije.